Overslaan en naar de inhoud gaan

Hoe kunnen we u helpen?

  • Laatst bijgewerkt: 25-01-2021


COVID-19 heeft een grote impact op bedrijven en de samenleving. Vluchten worden geannuleerd, restaurants zijn gesloten en mensen maken geen gebruik meer van het openbaar vervoer. De Europese Commissie erkent de economische gevolgen van de pandemie en de maatregelen die worden genomen om de pandemie in te dammen. Ook heeft de Commissie aangegeven dat zij alle beschikbare instrumenten in zal zetten om ervoor te zorgen dat "de Europese economie deze storm doorstaat".

Ga naar de oudste update.

27 april
De Europese Commissie heeft een vierde Belgische steunmaatregelen goedgekeurd die naar aanleiding van de COVID-19-crisis is aangemeld overeenkomstig het tijdelijke steunkader. Het gaat om een regeling van directe subsidies ter waarde van €4 miljoen voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest ter ondersteuning van onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten (O&O) met betrekking tot het coronavirus in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. 

De steunmaatregel zal openstaan voor KMO's en grote ondernemingen uit alle sectoren, gevestigd in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, en zal ontwikkeling ondersteunen van innovatieve oplossingen voor de coronaviruspandemie, zoals vaccins, geneesmiddelen en behandelingen, medische hulpmiddelen en ziekenhuisapparatuur. De steunmaatregel biedt steun voor 80% van de in aanmerking komende kosten en kan een opslag van 15% toekennen wanneer het O&O-project wordt verricht in grensoverschrijdende samenwerking.


11 april
De Europese Commissie heeft drie Belgische steunmaatregelen goedgekeurd die naar aanleiding van de COVID-19-crisis zijn aangemeld: een federale garantieregeling voor leningen ten belope van 50 miljard EUR, een door het Vlaamse Gewest gefinancierde garantieregeling voor leningen ten belope van 3 miljard EUR en een uitstel van de concessievergoedingen voor Waalse luchthavens.

  • De eerste regeling is een steunpakket van 50 miljard euro om door de overheid gesteunde garanties voor nieuwe kortlopende leningen te verstrekken. De middelen zullen worden gekanaliseerd via kredietinstellingen en beschikbaar zijn voor alle levensvatbare (niet-financiële) ondernemingen, met inbegrip van KMO's en zelfstandigen. De regeling is echter alleen van toepassing op investerings- of werkkapitaalleningen op korte termijn (maximale looptijd van één jaar) die in de periode tussen 1 april en 30 september 2020 worden verstrekt.

    Deze maatregel werd goedgekeurd op grond van de staatssteunkaderregeling omdat hij bedoeld is om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen, aangezien hij niet volle-dig in overeenstemming met de tijdelijke kaderregeling werd geacht, gelet bijvoorbeeld op het feit dat de garantieregeling van toepassing is op portefeuillebasis in plaats van op individuele leningen. De regels voor de toewijzing van verliezen zijn als volgt: kredietinstellingen dragen de eerste 3% van de verliezen op hun referentieportefeuille; verliezen tussen 3% en 5% worden in gelijke mate door de kredietinstelling en de federale overheid gedragen; en de federale overheid draagt 80% van de verliezen van meer dan 5% op de referentieportefeuille.
  • In het kader van de tweede regeling zal het Vlaamse Gewest een garantie verlenen voor werkkapitaal en investeringskredieten aan levensvatbare ondernemingen die actief zijn in Vlaanderen, met uitzondering van financiële tussenpersonen. Deze regeling geldt zowel voor nieuwe leningen als voor bestaande leningen die met toestemming van de kredietnemer worden geherstructureerd. 

    Deze steunmaatregel is in overeenstemming met de tijdelijke kaderregeling. Het bedrag van de onderliggende lening per onderneming is beperkt tot wat nodig is om haar liquiditeitsbehoeften voor de nabije toekomst te dekken en de garanties zullen slechts tot 31 december 2020 worden verleend. Deze regeling is echter een tweedelijnsinstrument en is alleen beschikbaar voor ondernemingen waarvan de leningen niet in aanmerking komen voor de bovengenoemde federale garantieregeling.
  • De derde steunmaatregel stelt de luchthavens van Charleroi en Luik in staat om de betaling van de concessievergoedingen die normaal gesproken verschuldigd zouden zijn voor 2020 uit te stellen om de liquiditeitsdruk als gevolg van de uitbraak van het coronavirus tijdelijk te verminderen. De Europese Commissie erkent dat de luchthavenexploitanten zwaar getroffen zijn door de crisis, met als gevolg dat ze zich zorgen maken over de liquiditeit. Dit is de eerste (van meerdere) regelingen die bij de Europese Commissie zijn aangemeld en die bedoeld zijn om de schade die lucht-havenexploitanten hebben geleden, aan te pakken.

    De Europese Commissie beschouwt de regeling als in overeenstemming met de tijdelijke kaderregeling. Het uitstel van betaling wordt slechts verleend tot het einde van dit jaar, zal niet langer dan zes jaar duren en houdt een minimumvergoeding in.

Ga naar de meest recente update.


1. Belangrijkste steunmaatregelen

De Belgische federale en gewestelijke autoriteiten hebben onlangs een aantal steunmaatregelen goedgekeurd om bedrijven die te lijden hebben onder de COVID-19 crisis te helpen. De belangrijkste maatregelen om de economische gevolgen van de crisis te verzachten worden hieronder opgesomd. 

  • Ondernemingen die verplicht zijn te sluiten, kunnen een eenmalige vaste vergoeding krijgen ten bedrage van 4.000 of 5.000 euro, en een eventuele bijkomende compensatie van 160 per dag indien de ondernemingen ook na 5 april 2020 gesloten moeten blijven. De criteria om in aanmerking te komen voor de vergoeding, en de hoogte van de vergoeding, is vastgelegd per gewest.
  • Er worden verschillende maatregelen genomen om de liquiditeit van ondernemingen te behouden of te vergroten door de toekenning van overheidsgaranties voor bankleningen, waarbij de bestaande overheidsgaranties worden uitgebreid of aangevuld.
  • Ondernemingen die kunnen aantonen dat zij rechtstreeks hebben geleden onder de COVID-19 crisis, kunnen verzoeken om betaling in termijnen van bedrijfsvoorheffing, btw, personenbelasting, vennootschapsbelasting en de rechtspersonenbelasting. Ondernemingen kunnen ook een vrijstelling van nalatigheidsinteresten en een kwijtschelding van boeten wegens niet-betaling vragen.
  • Verder zijn er verschillende fondsen opgezet om de gezondheidszorg, de sociale sector, de arbeidsvoorziening, de landbouw en het toerisme te helpen, onder meer in de vorm van garanties of het behoud van subsidies ondanks een vermindering van de activiteit.

2. Tijdelijk kader voor staatssteun

Op 19 maart heeft de Commissie een tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun (de "tijdelijke kaderregeling") aangenomen om de lidstaten in staat te stellen hun economieën tijdens de COVID-19 uitbraak te ondersteunen. In de tijdelijke kaderregeling wordt erkend dat de economie van de EU als geheel een "ernstige verstoring" ondervindt die een vrijstelling op grond van de staatssteunregels rechtvaardigt. Het belangrijkste doel van het tijdelijke steunkader is ervoor te zorgen dat ondernemingen weer over voldoende liquide middelen kunnen beschikken.

De tijdelijke kaderregeling voorziet in vijf soorten steun:

i)  Directe subsidies, selectieve belastingvoordelen en voorschotten: De lidstaten kunnen regelingen opzetten om tot 800 000 EUR per onderneming aan rechtstreekse steun te verlenen, om aan dringende liquiditeitsbehoeften te voldoen.
(ii) Staatsgaranties voor bankleningen aan ondernemingen: De lidstaten kunnen tegen gunstige premies staatsgaranties verstrekken om ervoor te zorgen dat banken leningen blijven verstrekken aan zakelijke klanten die deze nodig hebben. De garantie kan betrekking hebben op zowel investerings- als werkkapitaalleningen.
iii) Gesubsidieerde overheidsleningen aan ondernemingen: De lidstaten kunnen bedrijven leningen met rentesubsidie verstrekken om de onmiddellijke behoeften aan werkkapitaal en investeringen te dekken.
iv) Garanties voor banken die de staatssteun naar de economie leiden: Wanneer banken worden gebruikt om financiële steun aan bedrijven te verlenen, wordt deze steun beschouwd als directe steun aan de klanten van de banken, niet aan de banken zelf. Het tijdelijke steunkader biedt richtsnoeren om ervoor te zorgen dat de concurrentie tussen banken zo min mogelijk wordt verstoord.
v) Kortlopende exportkredietverzekering: Het tijdelijke steunkader biedt extra flexibiliteit in het bieden van steun door lidstaten door het dekken van verhandelbare risico's door exportkredietverzekeringen wanneer deze niet beschikbaar zijn op de particuliere verzekeringsmarkt.

De onder i) genoemde steunmaatregelen kunnen worden gecombineerd met de onder ii), iii) of v) beschreven steunmaatregelen. Overheidsleningen met rentesubsidie (iii) en overheidsgaranties (ii) sluiten elkaar echter uit.

De tijdelijke kaderregeling vormt een aanvulling op de vele andere mogelijkheden waarover de lidstaten op grond van de bestaande EU-staatssteunregels reeds beschikken. De tijdelijke kaderregeling zal tot eind 2020 van kracht zijn, met de mogelijkheid van een verlenging indien dit nodig mocht blijken. De volledige tekst van de tijdelijke kaderregeling en de vereisten waaraan staatssteunmaatregelen moeten voldoen om onder de kaderregeling te vallen, zijn hier te vinden.

3. Staatssteun in het geval van buitengewone gebeurtenissen

De Europese staatssteunregels voorzien in een vrijstelling voor maatregelen die gericht zijn op het opheffen van een ernstige verstoring van de economie. De Europese Commissie heeft vastgesteld dat de crisis rondom COVID-19 als een "ernstige verstoring" kan worden aangemerkt. 

De Europese staatssteunregels staan de lidstaten ook toe om staatssteunmaatregelen te nemen tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of buitengewone gebeurtenissen. 

Het enkele feit dat een staatssteunmaatregel onder een vrijstelling valt, betekent echter niet dat deze niet bij de Europese Commissie hoeft te worden aangemeld. Voordat een regering financiële steun kan verlenen, moet de individuele maatregel of de regeling worden voorgelegd aan- en goedgekeurd worden door de Europese Commissie.

4. Versnelde aanmeldingssprocedure

Voor staatssteunmaatregelen die moeten worden aangemeld, heeft de Commissie een speciaal loket  ingesteld dat de lidstaten kunnen gebruiken om hun plannen te bespreken. Bovendien is de meldingsprocedure voor staatssteun aanzienlijk versneld. Zo werd een voorstel van de Deense regering om een grote organisator van evenementen te compenseren voor de annulering van verschillende evenementen, binnen 24 uur goedgekeurd. Eurocommissaris voor Concurrentie Vestager heeft verklaard dat de Commissie even snel zal samenwerken met elke lidstaat die regelingen wil treffen om bedrijven te compenseren voor schade die door COVID-19 is veroorzaakt.


5. Het vrijmaken van financiering: Corona Response Investeringsinitiatief

Om hun economieën te kunnen stimuleren, hebben de lidstaten financiering nodig. Gezien de beperkte omvang van de EU-begroting heeft de Europese Commissie aangegeven dat het belangrijkste deel van het budget uit de nationale begrotingen van de lidstaten zal moeten komen. De Commissie stelt echter een investeringspakket van 37 miljard euro voor, om steun te financieren op gebieden als de gezondheidszorg, arbeidsmarktmaatregelen en sectoren die in het bijzonder door de huidige omstandigheden worden getroffen. De door dit investeringspakket en andere bronnen gefinancierde steunmaatregelen zullen door de regeringen van de lidstaten ten uitvoer worden gelegd via staatssteunprogramma's, die snel kunnen worden opgezet dankzij de bovengenoemde versnelde goedkeuringsprocedure.
 

Cookie melding

Onze website gebruikt alleen cookies wanneer er video's afgespeeld worden. De video's worden gestreamd vanaf Vimeo. Onze website gebruikt geen tracking cookies en/of derde partij cookies als er geen video content afgespeeld wordt. Hier vindt u de privacy/cookie policy voor meer informatie.