Overslaan en naar de inhoud gaan

Hoe kunnen we u helpen?

  • Compliance & Business Integrity
  • 08-10-2018

Op 4 september 2018 kwam het persbericht van het Openbaar Ministerie (OM) naar buiten dat ING 775 miljoen euro betaalt vanwege ernstige nalatigheden bij het voorkomen van witwassen. Een straf die, volgens het OM, pijn doet bij ING en recht doet aan de geschokte rechtsorde. Nog nooit is er voor zo'n hoog bedrag een puur Nederlandse schikking getroffen, laat staan voor het mede overtreden van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). De schikking wordt stevig bediscussieerd.

 
Het OM probeert de afgelopen jaren het beeld weg te nemen dat (grote) bedrijven hun fouten kunnen afkopen. Het OM heeft nu dan ook voor het eerst, naast een gedetailleerd persbericht met een uitgebreid feitenrelaas, óók de schikkingsovereenkomst gepubliceerd. In aanvulling hierop heeft de hoofdofficier van justitie van het Functioneel Parket in een interview uitgelegd waarom ervoor is gekozen om te schikken, waarom het OM in dit geval geen natuurlijke personen vervolgt en wat de voordelen van zo'n schikking zijn ten opzichte van de gang naar de rechter. Het OM heeft hiermee duidelijk getracht het ontbreken van openbaarheid ter zitting te compenseren en waarschijnlijk wegens de (verwachte) kritische geluiden, ook welbewust de publiciteit opgezocht. 

Bovendien is het OM tegenwoordig eigenlijk alleen nog maar bereid te schikken in grote zaken als een verdachte erkent dat er fouten zijn gemaakt en daarmee in zekere mate verantwoordelijkheid neemt. Dit iets wat door een verdachte op zitting niet altijd wordt gedaan. Een ander, belangrijk, bijkomend voordeel van een schikking is dat het OM de mogelijkheid heeft om, naast een forse boete, ook maatregelen af te dwingen die niet zomaar in de wet zijn te vinden. Bijvoorbeeld het verbeteren van de compliance ter voorkoming van toekomstige strafbare feiten. Iets wat een rechter ter zitting niet kan doen. Ook wordt door middel van een schikking relatief snel een norm gesteld voor derden. Een rechtszaak, zeker bij ingewikkelde regelgeving zoals de Wwft, mondt meestal uit in een langslepende procedure, met veel complexe (onbegrijpelijke) discussies, die ook nog eens zeer kostbaar is voor de Nederlandse staat. 

Daartegenover staat dat er geen jurisprudentie wordt voortgebracht met schikkingen. Dit kan op den duur een bedreiging vormen voor de rechtsontwikkeling. Daarnaast staat de roep om een rechterlijk oordeel, ook in het geval van een schikking. Overigens niet alleen vanuit de maatschappij. Bij schikkingen vindt geen toetsing plaats van de standpunten van het OM. Dit terwijl bij grote schikkingen meer dan eens de vraag opkomt of het OM de zaak wel rond heeft qua bewijs, juridische beoordeling én bestraffing. 

Met de wetenschap dat de schikkingsbedragen vele malen hoger zijn dan boetes die tot dusverre zijn opgelegd door de rechter en gelet op de inmiddels vergaande publiciteit bij een schikking, komt de vraag op of de voordelen van een schikking nog opwegen tegen de nadelen van een procedure. Zeker als de betrokken natuurlijke personen wel worden vervolgd, want in beginsel is de lijn van het OM dat met betrokkenen niet wordt geschikt. Dan is er dus alsnog een publieke terechtzitting waarbij alle feiten op tafel komen en de naam van het bedrijf telkenmale wordt genoemd, en dan ook nog eens zonder dat het zich kan verdedigen. Reputation wise is die uitkomst kwetsbaar. 

Overigens wordt de schikking met ING alsnog betwist en is er inmiddels een artikel 12-procedure (een beklagprocedure tegen het niet vervolgen van strafbare feiten) gestart door meerdere partijen. Hierbij wordt het Hof gevraagd de schikking terzijde te schuiven en het OM te verplichten alsnog een strafzaak tegen ING haar medewerkers te beginnen. De beslissing van het Hof kan van groot belang zijn voor de toekomst van schikkingen. 

Bovengenoemde punten kunnen ertoe leiden dat er in de toekomst minder bereidheid is tot schikken, zowel vanuit het OM als vanuit bedrijven. Nodeloos om te zeggen dat deze kwestie ook reden is voor financiële instellingen om nóg serieuzer zaak te maken van hun Wwft compliance en risico's op dat vlak zeer serieus te nemen. 

Is of wordt uw bedrijf mogelijk betrokken in een strafrechtelijk onderzoek en hebt u hierover vragen, of over de Wwft, neem dan contact met ons op. 
 

Cookie melding

Onze website gebruikt alleen cookies wanneer er video's afgespeeld worden. De video's worden gestreamd vanaf Vimeo. Onze website gebruikt geen tracking cookies en/of derde partij cookies als er geen video content afgespeeld wordt. Hier vindt u de privacy/cookie policy voor meer informatie.